Rodzaje bólów kręgosłupa.

- Ból pochodzenia dyskowego związany  z przemieszczeniem  jądra miażdżystego na inne struktury.

- Ból wynikający z ograniczenia ruchomości  przykurczonych mięśni ,więzadeł, powięzi, podrażnień torebki stawowej.

- Ból pochodzący ze zwyrodnień tkanki kostnej.

Współczesny tryb życia związany z przeważającą pozycją siedzącą przeciąża struktury kręgosłupa takie jak dysk międzykręgowy, stawy międzywyrostkowe, system torebkowo-więzadłowy oraz mięśnie.

Dysk  ( krążek międzykręgowy) spełnia rolę przegubu przenoszącego obciążenia i wykonującego ruchy we wszystkich kierunkach, ruchy te ograniczone są stawami  międzywyrostkowymi. Odcinek lędźwiowy i szyjny kręgosłupa mają w porównaniu z odcinkiem piersiowym ,bardzo dużą ruchomość. Dlatego najwięcej dolegliwości wynika z zaburzeń w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Jest to związane z mechanicznym przeciążeniem tych odcinków.

Dysk i stawy międzywyrostkowe znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie korzenia nerwowego .Najczęstszą reakcją na ucisk korzenia nerwowego  jest ból z reguły promieniujący ,rzutowany. Chory odczuwa go w obszarze ciała połączonym unerwieniem z danym segmentem kręgosłupa. Są to bóle kończyn ,tułowia, głowy  o różnym stopniu nasilenia. Czasem chory zauważa związek między jakimś  ruchem lub pozycją kręgosłupa a nasilaniem lub ustępowaniem bólu. Ochronne napięcie mięśni wymusza niekiedy nienaturalne pozycje ciała.

Następstwem ucisku zawartości otworu międzykręgowego mogą być zaniki mięśniowe ,cierpnięcia ,mrowienia, różnych części ciała najczęściej kończyn górnych i dolnych.

Dla prawidłowego funkcjonowania kręgosłupa niezbędna jest prawidłowa koordynacja mięśniowa. Ruchomość danego segmentu kręgosłupa jest koordynowana prze mięśnie za pośrednictwem  centralnego układu nerwowego. Jest to proces niezwykle delikatny i skomplikowany. Centralny układ nerwowy wysyła sygnały mięśniom  które uruchamiają dane segmenty kręgosłupa ,wyrównując tym samym siły działające na tkanki około kręgowe .Odtwarzanie optymalnej koordynacji mięśniowej jest  w terapii znacznie ważniejsze niż wzmocnienie ich siły .Faktu tego jednak jeszcze w pełni nie docenia się .Nadal błędnie przecenia się  znaczenie? gorsetu mięśniowego?. Nie często wspomina się iż oprócz mięśni grzbietu bardzo ważną rolę dla stabilizacji części lędźwiowej kręgosłupa mają mięśnie  proste i skośne brzucha i ich wzajemna koordynacja.

Główne przyczyny dolegliwości bólowych kręgosłupa są pochodzenia dyskowego ( 90%).

Przepuklina jądra miażdżystego jest najczęstszą przyczyną bólów korzeniowych ze współistnieniem bólu promieniującego do kończyn dolnych .W Wielu przypadkach objawem dominującym jest ból w obrębie pośladka.

Ogromną rolę w diagnostyce zespołów korzeniowych odgrywają objawy neurologiczne. Należą do nich zaburzeni motoryki oraz czucia.

Do najczęściej spotykanych zaliczamy:

Zespół korzeniowy L4:

-Ból promieniuje na przednią powierzchnię uda i kolana oraz niżej, do przednio-przyśrodkowej powierzchni podudzia, w kierunku  przyśrodkowej kostki  stawu skokowego. Występuje  osłabienie siły mięśnia czworogłowego uda, mięśni zginaczy stawu biodrowego a nawet przywodzicieli uda.

Zespół korzeniowy L5:

-Ból promieniuje na boczną powierzchnię uda i podudzia, a także na boczną powierzchnię stawu skokowego i przyśrodkową powierzchnię stopy. Stwierdza się osłabienie siły mięśni stopy, szczególnie prostowników palucha i mięśni krótkich  prostowników palców.

Zespół korzeniowy S1:

-Ból promieniuje  na grzbietową powierzchnię uda i podudzia, w kierunku pięty  i bocznej powierzchni stopy ,a także do czwartego i piątego palca stopy. Występuje tu osłabienie siły mięśni pośladkowych ,mięśnia trójgłowego łydki oraz zginaczy palców.

Leczenie

Oczywiście jak to zostało już wyżej zaznaczone każde leczenie rozpoczyna się szczegółowymi czynnościami diagnostycznymi,takimi jak odpowiednie badania, testy ,opinia neurologiczna.

Po zdiagnozowaniu  w terapii bólów  pochodzenia dyskowego wykorzystuje się różne techniki terapeutyczne (McKenzie, Cyriax ) mające na celu repozycję jądra miażdżystego czyli przywrócenie prawidłowego miejsca zaburzonej tkance krążka  międzykręgowego, czego efektem jest zmniejszenie bólu lub całkowite jego usunięcie.

Jeśli przyczyny dolegliwości bólowych są poza dyskowe leczenie przyczynowe polega stopniowym usuwaniu istniejących  ograniczeń, przywracanie normalnej elastyczności tkanek. Bardzo ważne jest nauczenie  prawidłowych nawyków ,stereotypów  ruchowych które muszą być  najbardziej ergonomiczne dla pacjenta, które w przyszłości nie dopuszczą do przeciążeń struktur około kręgowych, bardzo pomocna tu okazuje się metoda  PNF która uczy prawidłowej koordynacji właściwych mięśni.

Bardzo ważna jest nauczenie   pacjenta jak się ma poruszać ,w jaki sposób przebywać w różnych pozycjach podczas czynności dnia codziennego ,aby nie przeciążał w przyszłości swojego kręgosłupa czego konsekwencją jest uniknięcie  dolegliwości bólowych.